Digitale prikkels zijn frustrerend
Vind jij het ook steeds moeilijker om je te concentreren? Meldingen op je telefoon, het constante schakelen tussen taken, en de eindeloze stroom digitale prikkels lijken ons dagelijks leven te domineren. Wat ooit bedoeld was om ons leven te vergemakkelijken, voelt steeds vaker als een bron van afleiding die onze focus en energie opslokt. Herken je dat? Ik betrapte mezelf er laatst weer op: terwijl ik alleen even iets wilde opzoeken, raakte ik wéér verdwaald in een eindeloze reeks meldingen en links. Een verloren uur verder ik besloot dan maar eens te onderzoeken of dit gewoon een symptoom van mijn concentratiestoornis was, of dat het toch breder is dan mijn eigen ervaring. Hoe beïnvloeden al die digitale prikkels onze productiviteit, energie en gezondheid op de lange termijn? En nog belangrijker: wat kun je doen om de controle terug te krijgen en de cyclus van afleiding te doorbreken?
Je smartphone leidt je stiekem af
Er bleek toch echt wel iets meer aan de hand. Zelfs als je je smartphone niet gebruikt en hem gewoon uit je zak haalt en op tafel legt, kan de aanwezigheid ervan je concentratie verstoren. Onderzoek door Ward et al. (2017) toont aan dat dat al voldoende is om je cognitieve bronnen te blokkeren. Je hersenen blijven deels alert voor meldingen of berichten, zelfs als je deze negeert. Hoezo Pavlov? We zijn gewoon geconditioneerd! Verslaafd aan dopamine! Deze constante mentale alertheid leidt ertoe dat je hersenen meer energie verbruiken dan nodig, wat je vermogen om je te concentreren vermindert. Dit effect is vooral merkbaar bij mensen die sterk afhankelijk zijn van hun telefoon (voor mij is het gewoon mijn mobiele kantoor). De verleiding om even snel je meldingen te checken, die lunch te betalen, of een bericht te beantwoorden is groot, maar de impact daarvan op je focus is dus enorm. Hmmm.
Multitasken en digitale prikkels beschadigen je
Merk jij ook dat je niet bij een bepaald deel van je ‘denkbrein’ lijkt te komen als je met een uitvoerende taak als mailen bezig bent? Voor strategisch en conceptueel denken, moet ik echt mijn mail uitdoen en mijn telefoon uitzetten en in een andere ruimte leggen. Multitasken blijkt een andere digitale valkuil die je focus en energie op de lange termijn aantast. In The Organized Mind legt Daniel J. Levitin uit dat het schakelen tussen verschillende taken veel meer energie kost dan we ons realiseren. Een klant van mij, gespecialiseerd in gezond werken, vertelde mij ooit eens dat het je gewoon een kwartier kost om weer terug te komen in een activiteit, als je die onderbreekt met een andere. Zo vliegt je dag wel voorbij! Terwijl je denkt dat je efficiënt bezig bent, put je dus eigenlijk je hersenen uit door constant van focus te wisselen. Dit betekent niet alleen dat je minder productief bent, maar ook dat je mentaal sneller uitgeput raakt.
Het probleem wordt nog verergerd door het effect van digitale prikkels. Zelfs het checken van een e-mail of een notificatie kan je vermogen om helder te denken en belangrijke beslissingen te nemen verminderen. Levitin stelt dat het zelfs mogelijk is dat het ontvangen van een ongelezen e-mail je IQ met wel 10 punten verlaagt. Deze afleidingen halen je uit je flow en maken het moeilijker om strategisch en gefocust te werken, wat essentieel is voor ondernemers en leiders.
Het is moeilijk om je los te maken van digitale prikkels
De reden dat het zo moeilijk is om deze afleidingen te weerstaan (en waarom ik mezelf ook betrap op uitstelgedrag), ligt in dopamine – de ‘gelukstof’ in je brein. Elke keer dat je een melding ontvangt of een taak afrondt, krijg je een kleine dopamineshot. Dit voelt goed, en je hersenen raken verslaafd aan deze korte pieken van beloning. Dit creëert een cyclus waarin je voortdurend op zoek bent naar de volgende ‘beloning’, in plaats van je te concentreren op langdurige, diepe werkprocessen die je echte productiviteit stimuleren. Snap je nu waarom je kids liever gamen of door Insta scrollen dan een boek lezen?
Je kunt je brein hertrainen voor meer focus
Het goede nieuws is dat je je brein kunt hertrainen om deze afleidingen te overwinnen en je concentratie terug te winnen. Het begint met het bewust worden van het probleem: herken hoeveel energie en tijd verloren gaan door constante digitale prikkels. Vervolgens kun je je gewoonten aanpassen om je brein de ruimte te geven om zich te concentreren op wat echt belangrijk is.
Een eenvoudige maar effectieve stap is het verwijderen van je smartphone uit je zicht tijdens werk- of focusmomenten. Zet notificaties uit en plan vaste tijden voor het checken van je e-mail. Een andere maatregel die je 55 minuten van je non-screen tijd terug zou geven, is het activeren van grijstinten op je scherm. Wat ziet alles er opeens saai uit! Gedaan met eindeloos scrollen. Door deze kleine veranderingen kun je de digitale prikkels verminderen en je hersenen de kans geven om in een flow te komen, waardoor je niet alleen meer gedaan krijgt, maar je je ook minder uitgeput voelt.
Het vergt wel wat tijd en geduld om je brein opnieuw te trainen, maar binnen enkele weken zul je merken dat je focus verbetert. Je moet gewoon even een beetje afkicken. Het belangrijkste is dat je te realiseren, dat je jezelf de ruimte geeft om niet alleen je werk efficiënter uit te voeren, maar ook je energie beter te beheren en je mentaal gezonder te voelen.
Je concentreren op één taak is beter dan multitasken
Door je aandacht te richten op één taak tegelijk, kun je de energie van je hersenen optimaal benutten. In plaats van je hersenen te verzwaren door constant te schakelen tussen taken en afleidingen, kun je de kracht van focus gebruiken om sneller en met meer precisie te werken. Dit betekent dat je niet alleen productiever zult zijn, maar je zult je ook beter voelen, omdat je brein minder uitgeput raakt door onnodige afleidingen. Mooie bijkomstigheid die ik zelf opmerk, is dat mijn creativiteit weer veel harder gaat stromen als ik minder digitaal bezig ben.
Wat als jij je focus terugwint?
Hoe zou het voelen om je werkdag te eindigen zonder dat je uitgeput bent, met het gevoel dat je echt vooruitgang hebt geboekt? Heerlijk toch?! Dat begint met het terugpakken van de controle over je digitale omgeving en het creëren van een werkstijl die je brein ondersteunt, in plaats van uitput. Door de digitale afleidingen te minimaliseren, geef je jezelf de kans om meer gedaan te krijgen, terwijl je ook rustiger en meer in balans blijft.
Wat zou er veranderen in je werk en je leven als je je focus terugwint en je energie beter beheert? Geef je brein eens de kans om zich opnieuw te kalibreren voor meer concentratie en een hogere productiviteit zonder de constante afleiding van digitale prikkels. Met meer focus leg jij toch een sterke basis voor je eigen welzijn en ondernemerssucces?!